Η Ηλεία μέσα από τις εκθέσεις βενετών αξιωματούχων στο διάστημα 1691-1693.

        Οι εκθέσεις των βενετών προνοητών (γενικών διοικητών) και άλλων ανωτάτων υπαλλήλων, προς τη κεντρική εξουσία της Βενετίας κατά τη Β’ Βενετοκρατία (1687– 1715), μας δίδουν σημαντικές πληροφορίες για θέματα διοίκησης, γεωργικών εκμεταλλεύσεων, κατάστασης λιμανιών και στρατοπέδων αλλά και φορολογίας των κατοίκων της περιοχής. Οι εκθέσεις αυτές αφορούν ολόκληρη τη Πελοπόννησο αλλά σε αυτή την ανάρτηση θα περιοριστούμε μόνο σε ότι έχει σχέση με την Ηλεία. Διαβάστε περισσότερα “Η Ηλεία μέσα από τις εκθέσεις βενετών αξιωματούχων στο διάστημα 1691-1693.”

Εκλογή πληρεξουσίων , για τη τρίτη εθνοσυνέλευση του 1826 , στις επαρχίες Πύργου , Γαστούνης και Φαναρίου.

       Στις 4 Φεβρουαρίου του 1826 συνήλθαν οι αντιπρόσωποι της επαρχίας Πύργου στο μοναστήρι της Σκαφιδιάς προκειμένου να εκλέξουν τους πληρεξουσίους τους για τη τρίτη Εθνική Συνέλευση. Στη τοπική αυτή συνέλευση συμμετείχαν εκπρόσωποι από Πύργο, Αγουλινίτσα, Άγιο Γεώργιο, Τζόγια, Λαμπέτι, Μυρτιά, Σκαφιδιά, Σκουροχώρι και Άγιο Ιωάννη. Δεν υπήρχαν εκπρόσωποι μόνο από το Κολίρι. Το Ρώμεσι τότε υπαγόταν στην επαρχία Γαστούνης και δεν μπορούσε να στείλει αντιπροσώπους. Εξελέγησαν πληρεξούσιοι ο Αγαμέμνων Αυγερινός και ο Ιωάννης Γ. Κρεστενίτης. Στα αρχεία της Ελληνικής Παλιγγενεσίας της Βουλής υπάρχει το πρακτικό της εκλογής πληρεξουσίων της επαρχίας Πύργου. Το κείμενο αυτό που παρουσιάζεται παρακάτω αποδίδει πιστά το πρωτότυπο χειρόγραφο κείμενο χωρίς δηλαδή να γίνουν διορθώσεις των λαθών που αυτό έχει.   Διαβάστε περισσότερα “Εκλογή πληρεξουσίων , για τη τρίτη εθνοσυνέλευση του 1826 , στις επαρχίες Πύργου , Γαστούνης και Φαναρίου.”

Ο Εβλιγιά Τσελεμπί στην Ηλεία το 1668.

        Ο Εβλιγιά Τσελεμπί ήταν Τούρκος περιηγητής και γεννήθηκε στη Κωνσταντινούπολη το 1611. Καταγόταν από πλούσια οικογένεια, είχε κάνει σπουδές σε διάφορα αντικείμενα και ήταν λάτρης της τέχνης. Είχε επισκεφτεί δεκαεφτά χώρες ,ακολουθώντας τον τουρκικό στρατό σε εκστρατείες ή διπλωματικές και οικονομικές αποστολές της πύλης αλλά και σαν ανεπίσημος ταξιδιώτης. Την Ελλάδα την είχε επισκεφτεί πολλές φορές. Το 1668 έφτασε στη Πελοπόννησο ακολουθώντας τους Τούρκους αξιωματούχους στην εκστρατεία τους για να καταστείλουν την εξέγερση των Ελλήνων που υποκινούσαν οι Βενετοί και άλλοι Ευρωπαίοι. Μας δίδει στα έργα του σημαντικές  γεωγραφικές, ιστορικές, κοινωνικές, λαογραφικές, οικονομικές και πολιτιστικές πληροφορίες. Πέθανε το 1684. Διαβάστε περισσότερα “Ο Εβλιγιά Τσελεμπί στην Ηλεία το 1668.”

Οι διοικητικές μεταβολές του Αμπελώνα (Ρώμεσι) Ηλείας

foto-a
Αμπελώνας (Ρώμεσι) , 2014

       Στην ανάρτηση αυτή θα αναφερθούμε στις διοικητικές μεταβολές του Αμπελώνα (Ρώμεσι) από την πρώτη του 1835 μέχρι τη τελευταία που έγινε το 2011 με το πρόγραμμα Καλλικράτης. Μαζί με το χωριό μας θα δούμε και τις μεταβολές για τρεις  ακόμη οικισμούς, το Κουζούλι, τα Ροζέικα αλλά και το Μαυρομάτι το οποίο για ένα μικρό χρονικό διάστημα υπαγόταν στη κοινότητα Ρωμεσίου. 

20-4-1835 : Σύσταση του δήμου Μυρτιάς με έδρα το Τζόγια. Περιλαμβάνει τους οικισμούς Ρώμεσι, Μαλαπάσι, Κατσαρού, Βούναργο, Ξυλοκέρα, Αλεποχώρι, και Μυρτιά.  Διαβάστε περισσότερα “Οι διοικητικές μεταβολές του Αμπελώνα (Ρώμεσι) Ηλείας”

Η Αρχαία Φειά

foto-a
Άγιος Ανδρέας περιοχής Κατακόλου. Εδώ βρισκόταν η Αρχαία Φειά και το λιμάνι της.     

       Η Φειά ήταν μία από τις οκτώ κυριότερες πόλεις της Πισάτιδας. Οι άλλες εφτά ήσαν, οι Λετρίνοι, το Δυσπόντιο, το Κικύσιο, η Σαλμώνη, η Ηράκλεια, η Πίσα και η Άρπινα. Βρισκόταν στον ορμίσκο του Αγίου Ανδρέα στη περιοχή του Κατακόλου. Ήταν επίνειο της Ολυμπίας αλλά και ολόκληρης της Πισάτιδας. Στο υψηλότερο σημείο του ακρωτηρίου Ιχθύος βρισκόταν η ακρόπολη της Φειάς την οποία αργότερα  ανακαίνισαν οι Βυζαντινοί και το 1205 επισκεύασαν οι Φράγκοι όταν κατέλαβαν το κάστρο. Η Βυζαντινή του ονομασία ήταν ποντικόν ή πονδικόν και μετά την Οθωμανική κατάκτηση ποντικόκαστρο. Είναι πιθανόν να ονομάστηκε «ποντικόν» λόγω της ομοιότητας της κάτοψης του λόφου με ποντικό, ή επειδή είναι πάνω στη θάλασσα  (πόντος = θάλασσα). Η βάση του είναι αρχαία κατασκευή ενώ υπάρχουν και ίχνη αρχαίου ελληνικού τείχους .Στη νότια πλευρά του φρουρίου βρέθηκαν ίχνη αγγείων και κεράμων της αρχαίας εποχής. Το σωζόμενο τείχος που βλέπουμε σήμερα είναι Βυζαντινό. Στα βόρεια και στα δυτικά του ποντικόκαστρου εκτεινόταν η αρχαία πόλη ενώ το λιμάνι βρισκόταν στα δυτικά του στον ορμίσκο του Αγίου Ανδρέα. Με τα χρόνια όμως αχρηστεύτηκε επειδή το παραμέλησαν αλλά και λόγω των προσχώσεων. Στα ανατολικά και στα βόρεια  του κάστρου εκτείνεται η πεδιάδα ενώ στα νότια και στα δυτικά το Ιόνιο πέλαγος. Η θέα από εδώ είναι καταπληκτική. Μπορεί κανείς να δει τη Ζάκυνθο και με καλές συνθήκες ορατότητας και τη Κεφαλονιά. Οι Φράγκοι άλλωστε ονόμασαν το κάστρο Μπο-Βουάρ, αλλά αναφερόταν και σαν Μπελ-Βεντέρε. Και τα δύο σημαίνουν «ωραία θέα». Διαβάστε περισσότερα “Η Αρχαία Φειά”

Οι αρχαίοι δρόμοι Ήλιδας – Ολυμπίας

foto-1
Αρχαία Ολυμπία , 22-8-2017 , ο ναός της Ήρας.

        Στην αρχαιότητα υπήρχαν δύο δρόμοι που οδηγούσαν από τη πόλη της Ήλιδας στην Ολυμπία. Η μία ονομαζόταν ορεινή οδός και ήταν η πιο σύντομη αλλά και η πιο δύσβατη. Ξεκινούσε από την Αρχαία Ήλιδα ακολουθούσε το Πηνειό ποταμό με κατεύθυνση προς ανατολάς και περνούσε από την Ηλειακή Πύλο που βρισκόταν στη συμβολή των ποταμών Πηνειού και Ηλειακού Λάδωνα. Ο Παυσανίας γράφει : «τα ερείπια της Πύλου της Ηλείας φαίνονται από τον ορεινό δρόμο από την Ολυμπία προς την Ήλιδα. Η απόσταση από την Πύλο στην Ήλιδα είναι ογδόντα στάδια». Τα 80 στάδια αντιστοιχούν με 15382 μέτρα. Ο Παυσανίας βέβαια πέρασε από τη περιοχή το 173 μ.Χ. και βρήκε τη πόλη ερειπωμένη. Ο δρόμος ακολουθούσε το Λάδωνα ποταμό, πιθανόν να περνούσε και πλησίον της αρχαίας Οινόης. Από εκεί περνώντας κοντά στο σημερινό χωριό Μουζάκι , ή νοτιότερα από τα σημερινά χωριά Κούλουγλι και  Κουτσοχέρα, κατέβαινε στη πεδιάδα του Καράτουλα. Από εδώ κατέληγε στο χωριό Ηράκλεια που απείχε 50 στάδια (9613 μ.) από την Ολυμπία. Μετά περνώντας κοντά  από τα σημερινά χωριά  Πελόπιο  και Πλάτανο, έφθανε στη κοιλάδα του Κλαδέου ποταμού και ακολουθώντας τη δεξιά του όχθη κατέβαινε στην Ολυμπία. Διαβάστε περισσότερα “Οι αρχαίοι δρόμοι Ήλιδας – Ολυμπίας”

Ο Αμπελώνας (Ρώμεσι) Ηλείας το 1700

foto-1
Αμπελώνας , 2014

        Μεταξύ των ετών 1684 και 1690 ο Βενετικός στόλος, υπό τη διοίκηση του ναυάρχου Φραντσέσκο Μοροζίνι, ολοκλήρωσε τη κατάκτηση της Πελοποννήσου. Η δεύτερη αυτή Βενετοκρατία κράτησε μέχρι το 1715 οπότε έχουμε και πάλι την επιστροφή των Τούρκων κατακτητών. Το 1700 γίνεται η απογραφή Γκριμάνι. Ο Φραντσέσκο Γκριμάνι ήταν ο Βενετός γενικός προνοητής (πολιτικός και στρατιωτικός διοικητής) του Βασιλείου του Μορέως (Πελοποννήσου), από το Φεβρουάριο του 1698 μέχρι τις αρχές του 1701. Στην απογραφή του πληθυσμού, το Ρώμεσι φαίνεται να έχει 21 οικογένειες και 58 κατοίκους. Από αυτούς οι 27 είναι άντρες και οι 31 γυναίκες. Η κατανομή των αντρών με κριτήριο την ηλικία τους είναι η ακόλουθη: Διαβάστε περισσότερα “Ο Αμπελώνας (Ρώμεσι) Ηλείας το 1700”

Ο Αμπελώνας (Ρώμεσι) Ηλείας το 1461

 

 

Αμπελώνας (Ρώμεσι) , 2014

Το 1460, εφτά χρόνια μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης, ο σουλτάνος Μωάμεθ Β΄ ο πορθητής κατακτά τη Πελοπόννησο. Το 1461-1463 οι Τούρκοι κατακτητές συντάσσουν τα φορολογικά κατάστιχα, στα οποία αναγράφονται τα ονοματεπώνυμα όλων των φορολογουμένων αλλά και στοιχεία εθνολογικά, οικονομικά και διοικητικά. Ένα μέρος των καταλόγων αυτών βρίσκεται στη βιβλιοθήκη “Κύριλλος και Μεθόδιος” της Σόφιας και ένα άλλο στο πρωθυπουργικό αρχείο της Κωνσταντινούπολης και της Άγκυρας. Τα στοιχεία από αυτά τα κατάστιχα, που αναφέρονται σε τμήματα της Αχαίας, της Ηλείας και της Αρκαδίας, ήλθαν στο φως της δημοσιότητας τις τελευταίες δεκαετίες  και έχουν χρησιμοποιηθεί  σε μελέτες πολλών Ελλήνων ιστορικών. Σύμφωνα λοιπόν με αυτά ,το Ρώμεσι  υπαγόταν στην επαρχία Γουμέρου και ανήκε στο μεγάλο τιμάριο του στρατιωτικού διοικητή της Πελοποννήσου Ελβάνογλου Σινάν Μπέη. Άλλα γειτονικά μας χωριά που αναγράφονται στα κατάστιχα αυτά είναι το Λαμπέτι, το Κατσαρού, το Τζόγια (Πράσινο), τα Φωναίτικα, η Ρετεντού (Χειμαδιό), το Σόπι, το Λάνθι, και το Μαυρομάτι. Εκτός από την επαρχία Γουμέρου, την εποχή εκείνη υπήρχε ακόμη στην ευρύτερη περιοχή η επαρχία Χλεμουτσίου στην οποία υπάγονταν τα χωριά του κάμπου και η επαρχία του Αγίου Ηλία στη Πηνεία. Διαβάστε περισσότερα “Ο Αμπελώνας (Ρώμεσι) Ηλείας το 1461”

Εκλογικοί κατάλογοι του 1867 και 1868 του Αμπελώνα (Ρώμεσι) Ηλείας

foto-1
Το δημοτικό σχολείο του Αμπελώνα (Ρώμεσι).

        Στα γενικά αρχεία του κράτους υπάρχουν δύο εκλογικοί κατάλογοι του Δήμου Λετρίνων για τα έτη 1867 και 1868. Τη περίοδο εκείνη ως γνωστόν το Ρώμεσι ,  σημερινός Αμπελώνας , υπαγόταν στον ανωτέρω Δήμο. Το 1868 ήταν χρονιά βουλευτικών εκλογών και για τον λόγο αυτό έγινε ενημέρωση του προηγούμενου καταλόγου με τις μεταβολές του τελευταίου έτους. Οι πρωτότυποι κατάλογοι δεν είναι χειρόγραφοι αλλά τυπωμένοι και για το λόγο αυτό είναι ευκολοδιάβαστοι. Ο κατάλογος που υπάρχει παρακάτω έχει προκύψει από την επεξεργασία των δύο αυτών καταλόγων. Τα πρωτότυπα κείμενα έχουν μία ιδιομορφία γιατί η ταξινόμηση των ψηφοφόρων δεν έχει γίνει ως προς το επώνυμο αλλά ως προς το όνομα και χρειάστηκε η επεξεργασία τους για να είναι ευκολότερη η μελέτη τους. Ο σκοπός μας πάντως  ήταν να μην χάσουμε τα στοιχεία κανενός ψηφοφόρου. Εάν κάποιος υπάρχει στο κατάλογο του 1867 και δεν υπάρχει σε αυτόν του 1868 έχει συμπεριληφθεί στη λίστα. Τα στοιχεία όλων των ατόμων αναγράφονται όπως ακριβώς και στους πρωτότυπους καταλόγους χωρίς να γίνουν διορθώσεις. Διαβάστε περισσότερα “Εκλογικοί κατάλογοι του 1867 και 1868 του Αμπελώνα (Ρώμεσι) Ηλείας”