Η Αρχαία Ηράκλεια και η Αρχαία Άρπινα

         Η Ηράκλεια ήταν μία από τις 8 κυριότερες πόλεις της Πισάτιδας και απείχε 50 περίπου στάδια (9615 μέτρα) από την Ολυμπία. Από εδώ περνούσε και η ορεινή οδός  Ήλιδας – Ολυμπίας . Η πόλη βρισκόταν πλησίον του μικρού ποταμού Κυθήρου ή Κυθήριου που χύνεται στον Αλφειό. Υπήρχε εκεί μία πηγή και δίπλα της ήταν το ιερό των Ιωνιάδων ή Ιωνίδων Νυμφών , οι οποίες ονομάζονταν Καλλιφάεια , Συνάλλασις , Πηγαία και Ίασις . Όλες αυτές οι νύμφες ήσαν θυγατέρες του μυθικού ήρωα Ίωνος, γιού του Γαργηττού, που ήλθε εδώ από την Αθήνα μαζί με τον αδελφό του Αλήσυο, του οποίου το όνομα έφερε και η πόλη Αλήσυο που βρισκόταν εκεί κοντά. Οι Ιωνίδες Νύμφες θεράπευαν από διάφορα νοσήματα όλους τους λουόμενους στα ύδατά τους. Πρόκειται προφανώς για θειούχες ιαματικές πηγές , που δεν υπάρχουν σήμερα και ήσαν τέσσερις , όσες δηλαδή και οι νύμφες.  Διαβάστε περισσότερα “Η Αρχαία Ηράκλεια και η Αρχαία Άρπινα”

Φωτογραφίες από την Ηλεία (29)

foto-1
Η παραλία του Αγίου Ηλία. Στο βάθος διακρίνεται η Ζάκυνθος.
foto-2
Αρχαιολογικό Μουσείο Πύργου : Μαρμάρινη κεφαλή γενειοφόρου που προέρχεται από το ανατολικό αέτωμα του ναού της Αθηνάς Μακίστου στη Σκιλλουντία (Μάζι). Η μορφή αυτή υπήρχε σε σύνθεση με παράσταση Γιγαντομαχίας και πιθανόν εικονίζει Γίγαντα. Δεν αποκλείεται όμως λόγω της περίτεχνης κόμμωσης , της έκφρασης και του μεγέθους να ταυτίζεται με τον Δία. Χρονολογείται στο 399 – 367 π.χ.

Για να δείτε την ανάρτηση για το ναό της Αθηνάς Μακίστου , πατήστε εδώ.

foto-3
Αρχαιολογικό Μουσείο Πύργου : Πήλινο ανθεμωτό ακροκέραμο , με γραπτή διακόσμηση. Προέρχεται από το Ναό της Αθηνάς που υπάρχει στο Πρασιδάκι του νομού Ηλείας. Το χωριό βρίσκεται κοντά στη Β όχθη της Νέδας και σε απόσταση 5 περίπου χιλιομέτρων από τη θάλασσα. Στα ΒΔ του χωριού και στη κορυφή ενός λόφου ύψους 270 μ. εντοπίστηκε , μετά τα μέσα του 20 ου αιώνα στη θέση Ελληνικό , ένας ναός που χρονολογείται στις αρχές του 5 ου αι. π.χ. και ήταν αφιερωμένος στην Αθηνά. Εκεί βρισκόταν η αρχαία πόλη Πύργοι. Ο Στράβων αναφέρει για τη Νέδα : “Ρέει κοντά στη Φιγαλία όπου γειτονεύουν και οι Πυργίτες , οι τελευταίοι των Τριφυλίων , με τους Κυπαρισσείς , τους πρώτους Μεσσηνίους”. Ο ναός είναι δωρικός περίπτερος με 6 χ 13 κίονες και διαστάσεις στο στυλοβάτη 33,30 χ 14,70 μ. Κατασκευάστηκε μεταξύ του 478 και του 473 π.χ. με μαλακό πωρόλιθο και όχι κογχυλιάτη λίθο , ενώ στα αετώματα του δεν υπήρχαν γλυπτά. Το μεγαλύτερο τμήμα του ναού χρησιμοποιήθηκε σαν οικοδομικό υλικό για τα σπίτια του χωριού Πρασιδάκι και η καταστροφή ολοκληρώθηκε με τις λαθρανασκαφές.
foto-4
Αρχαιολογικό Μουσείο Πύργου : Ασβεστολιθικός γωνιόλιθος του 5 ου αιώνα π.χ. που φέρει χαραγμένη την επιγραφή “ΑΘΑΝΑΙ”. Βρέθηκε το 2000 , την τελευταία ημέρα της ανασκαφικής περιόδου , σε μια δοκιμαστική τομή που έγινε μπροστά από την είσοδο του Ναού της Αθηνάς στο Πρασιδάκι Ηλείας. Το εύρημα αυτό αποτελεί μια από τις αποδείξεις απόδοσης του ναού στην Αθηνά.
foto-5
Το Κατάκολο

 

Μια ιστορία του 1823 για το χωριό Τζόγια Ηλείας

        Τον Ιούνιο του 1823, έγιναν εκτεταμένα επεισόδια στην περιοχή του Πύργου, γιατί οι κάτοικοι δεν αναγνώριζαν σαν ενοικιαστές των φόρων τον Χριστόδουλο Άχολο και τον Αλέξιο Μοσχούλα. Για να δείτε τη σχετική ανάρτηση πατήστε εδώ. Στις 8 Ιουλίου 1823, οι Νικήτας και Δημήτριος Δικαίοι απέστειλαν μια επιστολή από τον Πύργο προς τον έπαρχο της επαρχίας, με την οποία τον ενημέρωναν ότι έστειλαν μερικούς στρατιώτες στο χωριό Τζόγια προκειμένου να ειδοποιήσουν τον Αναγνώστη Αριανά, που ήταν ένας εκ των πρωταιτίων των επεισοδίων, να παρουσιαστεί στις αρμόδιες αρχές. Ενώ οι στρατιώτες κατευθύνονταν στον προορισμό τους , οι υιοί των Κρεστενιτών και τα αδέλφια του Αναστασίου Κωτούλα , συνοδευόμενοι από μερικούς χωρικούς , τους πυροβόλησαν και τους έφεραν πυροβολώντας μέχρι μέσα στον Πύργο. Δύο από τους στρατιώτες τραυματίστηκαν αλλά δεν απάντησαν στους πυροβολισμούς υπακούοντας στις διαταγές που τους είχαν δοθεί. Οι Δικαίοι ενημέρωναν τον έπαρχο Πύργου ότι την επόμενη ημέρα θα εκτελούσαν τις διαταγές της διοίκησης και του ζητούσαν εάν ήταν και αυτός σύμφωνος, να ετοιμαστεί για να δράσουν όλοι μαζί, ενώ σε διαφορετική περίπτωση να τους ειδοποιήσει για την απόφασή του. Στα αρχεία της ελληνικής παλιγγενεσίας της βουλής βρήκαμε την εν λόγω επιστολή και είναι η παρακάτω :  Διαβάστε περισσότερα “Μια ιστορία του 1823 για το χωριό Τζόγια Ηλείας”

Φωτογραφίες από την Ηλεία (28)

foto-1
Σκαφιδιά Ηλείας
foto-2
Αρχαιολογικό Μουσείο Πύργου : Μαρμάρινο άγαλμα γυμνού πολεμιστή που φοράει κράνος. Προέρχεται από το δυτικό αέτωμα του Ναού της Αθηνάς στη Σκιλλουντία. Η μορφή αυτή υπήρχε σε σύνθεση με παράσταση Αμαζονομαχίας. Χρονολογείται στο 399 – 367 π.χ. Ο Στράβων αναφέρει : “Ο Ναός της Σκιλλουντίας Αθηνάς στον Σκιλλούντα , στην περιοχή της Ολυμπίας κοντά στον Φελλώνα , είναι ονομαστός”. Στη Σκιλλουντία ή Σκιλλούντα έζησε πολλά χρόνια ο Ξενοφών όταν εξορίστηκε από τους Αθηναίους. Εδώ έγραψε μερικά από τα βιβλία του. Ο Παυσανίας γράφει : “Σε μικρή απόσταση από το ιερό , έδειχναν ένα μνήμα με γλυπτή εικόνα πάνω στον τάφο από πεντελικό μάρμαρο. Οι περίοικοι λένε ότι πρόκειται για τον τάφο του Ξενοφώντα”. Μερικοί αρχαιολόγοι δεν δέχονται ότι ο ναός που αναφέρει ο Στράβων είναι αυτός στον οποίο βρέθηκε το άγαλμα του γυμνού πολεμιστή στο Μάζι , δεδομένου ότι βρίσκεται πολύ μακριά από τα Μακρίσια όπου εντοπίζεται ο Σκιλλούς ώστε το ιερό να ανήκει στην επικράτειά του.

Για να δείτε την ανάρτηση για το ναό της Αθηνάς Μακίστου , πατήστε εδώ.

foto-3
Αρχαιολογικό Μουσείο Πύργου : Αμφορέας τρίωτος που βρέθηκε στα Μακρίσια Ηλείας. Χρονολογείται στο 14 ο αι. π.χ.
foto-4
Άποψη από την κεντρική πλατεία Πύργου Σάκη Καράγιωργα.
foto-5
Πύργος : Στη φωτογραφία φαίνεται ένα από τα ανοιχτά τουριστικά διώροφα λεωφορεία που μεταφέρουν τουρίστες , επιβάτες κρουαζιερόπλοιων , από το Κατάκολο στον Πύργο προκειμένου να επισκεφθούν τα αξιοθέατα της πόλης.

Ερείπια αρχαίων πόλεων κοντά στη Βαρβάσαινα και στο Λαμπέτι

foto-1
Δορυφορική φωτογραφία της Βαρβάσαινας , του Λαμπετίου και της ευρύτερης περιοχής.

        Ο Γεώργιος Παπανδρέου , στο βιβλίο του «η Ηλεία δια μέσου των αιώνων» που κυκλοφόρησε το 1924, αναφέρει ότι στη κορυφή του βουνού που βρίσκεται στα ΒΔ της Βαρβάσαινας και στα ΒΑ του Κολιρίου υπάρχουν ερείπια χριστιανικού ναΐσκου του Προφήτη Ηλία και ολόκληρο το βουνό καλείται «Άγιος Ηλίας». Πλησίον του ναΐσκου υπάρχουν θεμέλια αρχαίου οικοδομήματος , ίσως ναού , που εκτείνεται από την ανατολή προς τη δύση, μήκους 8 μέτρων και πλάτους 5, ενώ τριγύρω υπάρχουν πολλά συντρίμματα κεραμικών και άλλα σημεία αρχαίας πόλης. Στο χαμηλότερο βουνό που βρίσκεται προς τα ΒΑ του Αγίου Ηλία βρίσκονται ερείπια του ναού των Αγίων Θεοδώρων , βυζαντινού ρυθμού, του οποίου διακρίνονται τα τρία κλίτη (δεξιό, μεσαίο και αριστερό) , οι τοίχοι σε ύψος μέχρι τριών μέτρων και άλλα. Σε άλλο χαμηλότερο βουνό που βρίσκεται στα ΝΑ του προηγουμένου, στη νότια πλευρά του και σε απόσταση 4 περίπου χιλιομέτρων βόρεια της Βαρβάσαινας ,στον αγρό του Π Βρουλιά , βρέθηκαν ίχνη δεξαμενής και τριγύρω λαξευμένοι οικοδομικοί λίθοι και συντρίμματα κεραμικών. Στη θέση δε «Μάρμαρα» , βρέθηκε άγαλμα λιονταριού που κατασπαράσσει κριό, κατασκευασμένο από πωρόλιθο και βρίσκεται σήμερα στο Αρχαιολογικό Μουσείο Πύργου. Για να δείτε φωτογραφίες του αγάλματος πατήστε Φωτογραφίες από την Ηλεία (27). Οι χωρικοί θυμούνται ότι στο ίδιο μέρος υπήρχε παλαιότερα και ενεπίγραφη πλάκα. Φαίνεται και από αυτό το εύρημα αλλά και από τους διασκορπισμένους λαξευτούς λίθους, ότι εδώ ήταν πόλη με φυσική ακρόπολη τη κορυφή του Αγίου Ηλία , στη βόρεια κατωφέρεια του οποίου , προς την Κρεμαστή , υπάρχει πηγή με άφθονο νερό που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την ύδρευση της τότε πόλης. Διαβάστε περισσότερα “Ερείπια αρχαίων πόλεων κοντά στη Βαρβάσαινα και στο Λαμπέτι”

Φωτογραφίες από την Ηλεία (27)

foto-1
Το Κατάκολο
foto-2
Το Αρχαιολογικό Μουσείο Πύργου : Είναι ένα πανέμορφο νεοκλασικό κτίριο στο κέντρο της πόλης που καταλαμβάνει ένα ολόκληρο οικοδομικό τετράγωνο. Οι εργασίες για τη κατασκευή του ξεκίνησαν το 1890 και μέχρι τη δεκαετία του 1960 στέγασε τη δημοτική αγορά της πόλης. Αρχιτέκτονας ήταν , με κάποιες επιφυλάξεις , ο γερμανός Ερνέστος Τσίλερ.
foto-3
Η είσοδος του Αρχαιολογικού Μουσείου Πύργου : Το κτίριο ανακαινίστηκε και άνοιξε τις πύλες του για το κοινό το 2013. Εδώ υπάρχουν μοναδικά εκθέματα από ολόκληρη την Ηλεία που καλύπτουν 4 περιόδους , τους προϊστορικούς , ιστορικούς , βυζαντινούς και μεταβυζαντινούς χρόνους.
foto-4
Αρχαιολογικό Μουσείο Πύργου : Άγαλμα λιονταριού που κατασπαράσσει κριό. Είναι φτιαγμένο από πωρόλιθο και βρέθηκε στη περιοχή της Βαρβάσαινας. Χρονολογείται στα τέλη του 4 ου αι. π.χ.
foto-5
Αρχαιολογικό Μουσείο Πύργου : Άγαλμα λιονταριού που κατασπαράσσει κριό. Ο Γεώργιος Παπανδρέου στο βιβλίο του η Ηλεία δια μέσου των αιώνων , που κυκλοφόρησε το 1924 , αναφέρει ότι στη κορυφή βουνού που βρίσκεται στα ΒΔ της Βαρβάσαινας και στα ΒΑ του Κολιρίου υπάρχουν ερείπια χριστιανικού ναίσκου του Προφήτη Ηλία και όλο το βουνό καλείται “Άγιος Ηλίας”. Κοντά στο ναίσκο υπάρχουν θεμέλια αρχαίου οικοδομήματος που ίσως είναι ναός. Γύρω από τα ερείπια αυτά υπάρχουν συντρίμματα κεραμικών και άλλα σημεία αρχαίας πόλης. Σε χαμηλότερο βουνό, πλησίον του προηγουμένου και σε απόσταση 4 περίπου χιλιομέτρων από τη Βαρβάσαινα και στα βόρεια αυτής, βρέθηκε στη θέση Μάρμαρα το άγαλμα του λιονταριού που κατασπαράσσει κριό και είναι αυτό που βλέπουμε στις δυο φωτογραφίες. Στην ίδια θέση βρέθηκαν επίσης, ίχνη δεξαμενής, οικοδομικοί λίθοι, συντρίμματα κεραμικών και μάλιστα οι χωρικοί θυμούνται ότι υπήρχε παλαιότερα και μια ενεπίγραφη πλάκα. Φαίνεται ότι στη θέση αυτή ήταν πόλη που είχε φυσική ακρόπολη την κορυφή του βουνού του Αγίου Ηλία.
foto-6
Η παραλία του Αγίου Ηλία

 

Φωτογραφίες από την Ηλεία (26)

foto-1
Το Κατάκολο
foto-2
Αρχαιολογικό Μουσείο Ολυμπίας : Εικονιστική κεφαλή από τον ανδριάντα του Ρωμαίου αυτοκράτορα Λεύκιου Βέρου ο οποίος συμβασίλευσε με τον Μάρκο Αυρήλιο από το 161 μ.χ. έως τον θάνατο του Βέρου το 169. Προέρχεται από τον κάτω όροφο της αψίδας του Νυμφαίου.

Για να δείτε πληροφορίες για το Νυμφαίο , πατήστε εδώ.foto-3

Αρχαία Ολυμπία , 24-3-2008 : Μία ομάδα Κινέζων φωτογραφίζεται με φόντο τον Κρόνιο λόφο , την ημέρα της τελετής αφής της ολυμπιακής φλόγας για τους ολυμπιακούς αγώνες του Πεκίνου του 2008. Είχαν περάσει επτά μήνες από την καταστροφική πυρκαγιά του Αυγούστου του 2007.

foto-4
Κουρούτα , 2007
foto-5
Άγος Ανδρέας περιοχής Κατακόλου : Το νησάκι που φαίνεται στη φωτογραφία αναφέρεται , σε βενετικό χάρτη του 1707 , ως S. Andrea δηλαδή San Andrea (Άγιος Ανδρέας).

Αίτηση του Πανάγου Ζαριφόπουλου το 1823 , για τη μη δημοπράτηση των κτημάτων που είχε αγοράσει από οθωμανούς

 

        Στις 19 Ιουνίου 1823 , ο Πανάγος Ζαριφόπουλος απέστειλε μία αίτηση στην Υπέρτατη Διοίκηση με την οποία ζητούσε να μην δημοπρατηθούν ως εθνικά τα κτήματα που είχε αγοράσει από Οθωμανούς της επαρχίας Φαναρίου. Συγκεκριμένα αναφέρει ότι δώδεκα χρόνια πριν από την επανάσταση του 1821 είχε αγοράσει μαζί με κάποιον Αγαρηνό, που ονομαζόταν Μαχμούτης ,το χωριό Κουτρούλη. Ο Ζαριφόπουλος υποστηρίζει ότι αργότερα έδωσε στον τούρκο 9500 γρόσια και απέκτησε το μερίδιό του και ότι διαθέτει και τα σχετικά έγγραφα της αγοραπωλησίας. Ακόμη αναφέρει ότι αγόρασε από κάποιον Οθωμανό, που ονομαζόταν Χασάνης , χωράφια στο χωριό Τόγια δίδοντάς του 8500 γρόσια. Ο Ζαριφόπουλος επίσης υποστηρίζει ότι αγόρασε και το χωριό Παλαιοφάναρο από κάποιον τούρκο του Λάλα που ονομαζόταν Βεηζουλάς δίδοντάς του 9000 γρόσια. Αναφέρει ότι για όλα αυτά διαθέτει τα απαραίτητα έγγραφα από τον Ιανουάριο και Φεβρουάριο του 1821 αλλά δεν μπόρεσε να κατέβει στη περιοχή για να δείξει ότι είναι ο νόμιμος ιδιοκτήτης. Άρχισε ο αγώνας , έφυγαν οι τούρκοι από τη περιοχή και κλείστηκαν στο κάστρο της Καρύταινας. Μαθαίνοντας ο Ζαριφόπουλος ότι τα ελληνικά στρατεύματα διαλύθηκαν όταν τουρκικές δυνάμεις έφθασαν προς βοήθεια των πολιορκούμενων και φοβούμενος μήπως επιστρέψουν οι τούρκοι φαναρίτες στη περιοχή , μετέβη στη Καλαμάτα προκειμένου η οικογένειά του να είναι ασφαλής. Επιστρέφοντας όμως αργότερα  στο μέρος που βρίσκονται τα κτήματά του, είδε τους χωρικούς να είναι εξαγριωμένοι και να έχουν καταπατήσει τη περιουσία του. Διαβάστε περισσότερα “Αίτηση του Πανάγου Ζαριφόπουλου το 1823 , για τη μη δημοπράτηση των κτημάτων που είχε αγοράσει από οθωμανούς”

Φωτογραφίες από την Ηλεία (25)

foto-1
Κατάκολο
foto-2
Αρχαιολογικός χώρος Ολυμπίας : Η οικία του Νέρωνα. Ήταν πολυτελής έπαυλη και βρισκόταν στα νοτιοανατολικά της Άλτεως. Οικοδομήθηκε μεταξύ 65 – 67 μ.χ. προκειμένου να φιλοξενηθεί ο αυτοκράτορας Νέρων, όταν επισκέφτηκε την Ολυμπία για να λάβει μέρος στους ολυμπιακούς αγώνες του 67 μ.χ. Τους επόμενους αιώνες έγιναν πολλές επεμβάσεις στο κτίριο , ιδίως στις αρχές του 3 ου αι. μ.χ. όταν κτίστηκαν οι λεγόμενες ανατολικές θέρμες.
foto-3
Αρχαιολογικό Μουσείο Ολυμπίας : Πήλινη κεφαλή Αθηνάς. Συσχετιζόμενο και με άλλα πήλινα κομμάτια που έχουν βρεθεί , οι ειδικοί έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι πρόκειται για σύμπλεγμα που παριστάνει την Αθηνά να είναι πάνοπλη και να καταβάλλει γονατιστό Γίγαντα. Η σύνθεση ήταν το κεντρικό ακρωτήριο κάποιου κτηρίου. Προέρχεται από κορινθιακό εργαστήριο και χρονολογείται μεταξύ του 500 και 490 π.χ.
foto-4
Η παραλία του Λεβεντοχωρίου Ηλείας.
foto-5
Κρουαζιερόπλοια στο λιμάνι του Κατακόλου.

Οι Αρχαίοι Λετρίνοι

foto-1
Δορυφορική φωτογραφία του χωριού Αγίου Ιωάννη , του Δήμου Πύργου και της ευρύτερης περιοχής.

        Μέχρι σήμερα έχουμε κάνει αναρτήσεις για δύο από τις οκτώ αρχαίες πόλεις της Πισάτιδας, τη Φειά και τη Σαλμώνη. Οι Λετρίνοι ήσαν επίσης μία από τις πόλεις της Πισάτιδας και βρισκόταν σε απόσταση 120 σταδίων από την Ολυμπία και 180 από την Ήλιδα. Σύμφωνα με τη παράδοση τη πόλη ίδρυσε ο Λετρέας , ο γιός του Πέλοπα και της Ιπποδάμειας. Ο Παυσανίας (110 – 180 μ.χ.) αναφέρει : ″Αν θελήσεις να πας στην Ήλιδα από τη πεδιάδα , θα πρέπει να διανύσεις εκατόν είκοσι στάδια μέχρι τους Λετρίνους και εκατόν ογδόντα από τους Λετρίνους μέχρι την Ήλιδα. Οι Λετρίνοι αρχικά αποικίστηκαν από τον Λετρέα τον γιο του Πέλοπα , αλλά στην εποχή μου ό,τι είχε απομείνει ήταν μερικά κτίσματα και ένα άγαλμα της Αλφειαίας Άρτεμης μέσα στο ναό″. Ο Παυσανίας επισκέφτηκε τη περιοχή το 173 μ.χ. Τα 120 στάδια που αναφέρονται παραπάνω αντιστοιχούν με 23072 μ. και τα 180 με 34608 μ. Διαβάστε περισσότερα “Οι Αρχαίοι Λετρίνοι”