Μετά το συνοικισμό το 471 π.χ , η Ήλιδα οργανώνεται σύμφωνα με το ονομαζόμενο “ιπποδάμειο” πολεοδομικό σύστημα. Υπήρχαν ευθύγραμμοι δρόμοι και κανονικά οικοδομικά τετράγωνα αλλά και διάφορες ανέσεις , όπως ύδρευση , αποχέτευση , καλός προσανατολισμός , προσβάσεις κ.ά. που εξασφάλιζαν ποιότητα ζωής. Έχουν αποκαλυφθεί τμήματα οδών της “ιπποδάμειας” χάραξης. Η οδός II με προσανατολισμό Β-Ν , στο βόρειο άκρο της οποίας βρίσκεται η δυτική όψη των κτηρίων του ΝΔ τμήματος της Αγοράς. Η οδός αυτή συνδέει την κύρια νότια είσοδο της πόλης με την αγορά και τα γυμνάσια και έχουν αποκαλυφθεί συνολικά 200 μ. Υπάρχουν δύο άλλες οδοί η I και η III με προσανατολισμό Δ-Α που είναι κάθετες στην οδό II. Από τη III έχουν αποκαλυφθεί 50 μ. Ο αρχαιότερος οδικός άξονας του χώρου με κατεύθυνση ΝΔ-ΒΑ διασχίζει λοξά τον ορθογώνιο πολεοδομικό σχεδιασμό , ενώ διασταυρώνεται με τις οδούς II και III στο κεντρικότερο σημείο της πόλης. Τμήμα μήκους περίπου 100 μ. του άξονα αυτού και μικρά τμήματα τριών ακόμη οδών με κατεύθυνση Α-Δ έχουν εντοπιστεί αλλά δεν είναι σήμερα ορατά.Διαβάστε περισσότερα “Η Αρχαία Ήλιδα (3)”
Άποψη του Αμπελώνα (Ρώμεσι).Εκδρομή στο Κατάκολο , στις αρχές της δεκαετίας του 1970. Από αριστερά : Βούλα Ζαχιώτη , Σία Τσαγκοδημητροπούλου , Βάσω Ζαχιώτη , Γεωργία Ζαχιώτη , Χιονία Τσίληρα , Χρήστος Λιακόπουλος , Νίκος Κωνσταντόπουλος , Γιάννης Μιχόπουλος , Κώστας Ζαχιώτης , Ροϊδούλα Ζαχιώτη. Ο μικρός είναι συγγενής της Χιονίας.
Στο γήπεδο του Βουνάργου , στις αρχές της δεκαετίας του 1970. Από αριστερά : Γιώργος Ντοάς , Θανάσης Καραγκούνης , Κώστας Ζαχιώτης , Κώστας Κωνσταντάκος. Πίσω αριστερά είναι ο Τάκης Νάνος και δεξιά ο Βασίλης Σπηλιωτόπουλος.
Τρεις Ρωμεσαίοι στα Γιάννενα , το 1948. Από αριστερά οι αείμνηστοι : Φίλιππος Κ Ζαχιώτης , Αθανάσιος Χ Παπαδημακόπουλος , Βασίλειος Γ Παπακυριαζόπουλος.
Η μαρίνα του Κατακόλου.Άποψη της κεντρικής πλατείας του Πύργου.Αρχαιολογικό Μουσείο Ολυμπίας : Άγαλμα της Αγριππίνας της Νεότερης , συζύγου του αυτοκράτορα Κλαυδίου. Στη βάση του αγάλματος υπάρχει η επιγραφή : “ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΑΠΟΛΛΩΝΙΟΥ ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΕΠΟΙΕΙ”. Χρονολογείται στις αρχές του 1 ου αι. μ.χ. Η Αγριππίνα ήταν κόρη του στρατηγού Γερμανικού , αδελφή του αυτοκράτορα Καλιγούλα και μητέρα του Νέρωνα.Αρχαιολογικό Μουσείο Πύργου : Χάλκινο ειδώλιο κούρου. Πιθανόν απεικονίζεται ο Απόλλων. Χρονολογείται στον 7 ο αι. π.χ.Ολυμπία , Μουσείο Ιστορίας των Ολυμπιακών Αγώνων της Αρχαιότητας : Μαρμάρινο βάθρο αγάλματος με ανάγλυφες παραστάσεις , του Ολυμπιονίκη παγκρατιαστή Πολυδάμαντα. Προέρχεται από την Ολυμπία και χρονολογείται στο β’ μισό του 4 ου αι. π.χ. Ανήκει στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ολυμπίας.
Ο Πολυδάμας ή Πουλυδάμας ήταν γιος του Νικία , καταγόταν από τη Σκοτούσσα της Θεσσαλίας και έγινε Ολυμπιονίκης στο παγκράτιο στην 93η Ολυμπιάδα το 408 π.χ. Ο Παυσανίας αναφέρει ότι ο Πολυδάμας ήταν ο πιο μεγαλόσωμος άνθρωπος που υπήρξε ποτέ και ότι ο ανδριάντας του , που ήταν έργο του Λυσίππου , βρισκόταν στην Άλτη πάνω σε ψηλό βάθρο. Εκτός από τις νίκες του στο παγκράτιο έχει να επιδείξει και άλλα κατορθώματα. Στη περιοχή του Ολύμπου ενώ ήταν τελείως άοπλος σκότωσε ένα πελώριο λιοντάρι , θέλοντας να μιμηθεί τους άθλους του Ηρακλή. Μια άλλη φορά σταμάτησε ένα άρμα την ώρα που ο ηνίοχός του το οδηγούσε με μεγάλη ταχύτητα. Όταν ο Δαρείος , ο νόθος γιος του Αρταξέρξη , έγινε βασιλιάς των Περσών έστειλε αγγελιαφόρους στο Πολυδάμαντα και τον προσκάλεσε στα Σούσα. Ο Πολυδάμας προκάλεσε τρεις Πέρσες από τους λεγόμενους αθάνατους , μονομάχησε εναντίον και των τριών και τους σκότωσε. Μια άλλη φορά μπήκε σε ένα κοπάδι βοδιών , άρπαξε τον μεγαλύτερο ταύρο και τον κρατούσε από την οπλή του πίσω ποδιού , η οποία του έμεινε στα χέρια όταν το ζώο διέφυγε. Ο Παυσανίας αναφέρει ότι μερικά από τα κατορθώματα παριστάνονται στο βάθρο του ανδριάντα και κάποια άλλα περιγράφονται στο επίγραμμα. Ο Πολυδάμας είχε τραγικό τέλος. Ένα καλοκαίρι μπήκε σε μια σπηλιά μαζί με άλλους και ενώ έπιναν μαζί , η οροφή της σπηλιάς έσπασε. Μόλις οι σύντροφοί του το συνειδητοποίησαν βγήκαν έξω τρέχοντας , αλλά ο Πολυδάμας έμεινε και σήκωσε τα χέρια του , γιατί πίστευε ότι μπορούσε να κρατήσει την οροφή η οποία όμως κατέρρευσε και τον καταπλάκωσε. Από το βάθρο σώζονται δύο κομμάτια στα οποία υπάρχουν ανάγλυφες παραστάσεις από τη πάλη του στην αυλή του Δαρείου και από το δάμασμα του λιονταριού.
Αρχαιολογικό Μουσείο Ήλιδας : Ανδριάντας του ανθύπατου Φλάβιου Σεβήρου τον οποίον η Βουλή τίμησε ως ΣΩΤΗΡΑ ΚΑΙ ΕΥΕΡΓΕΤΗΝ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ. Χρονολογείται στο τέλος του 2 ου με αρχές του 3 ου αι. μ.χ.
Για να δείτε την ανάρτηση για την Αρχαία Ήλιδα πατήστε εδώ.
Άποψη της κεντρικής πλατείας της Αμαλιάδας.Αρχοντικό στην Ανδρίτσαινα.
Για να δείτε την ανάρτηση για την Ανδρίτσαινα πατήστε εδώ.
Κατά την έναρξη του πελοποννησιακού πολέμου και για αρκετά χρόνια μετά , οι Ηλείοι ήσαν σύμμαχοι της Σπάρτης. Το 431 π.χ. , το πρώτο έτος του πολέμου , οι Αθηναίοι αποβιβάζονται στα παράλια της Ηλείας και τη λεηλατούν. Το 420 π.χ. η Ήλιδα προσχώρησε στη συμμαχία των Αθηναίων , γιατί η Σπάρτη υποστήριξε το Λέπρεο στη διένεξη που είχαν οι Λεπρεάτες με τους Ηλείους. Τους ακολουθούν στη συμμαχία το Άργος και η Μαντίνεια. Οι σχέσεις όμως των Ηλείων με τους νέους συμμάχους τους ψυχραίνουν όταν οι δεύτεροι δεν δέχονται τη πρόταση των Ηλείων να επιτεθούν και κατά του Λέπρεου. Οι Ηλείοι αποχωρούν δυσαρεστημένοι από τη συμμαχία , αλλά η πολιτική απομόνωση τους ανάγκασε ύστερα από λίγο να ξαναγυρίσουν στους συμμάχους τους , που πολεμούσαν τότε στη Μαντίνεια. Μετά την ήττα όμως σε αυτή τη μάχη διαλύθηκε η συμμαχία Ηλείων , Αργείων και Μαντινέων. Η Ήλιδα συνέχισε να τηρεί εχθρική στάση απέναντι στη Σπάρτη και απαγόρευσε στο βασιλιά Άγη να θυσιάσει στο βωμό του Δία στην Ολυμπία , μετά την οριστική νίκη της Σπάρτης κατά των Αθηνών το 404 π.χ. Το 401 π.χ. οι Σπαρτιάτες εισβάλουν στην Ηλεία την οποία λεηλατούν και καταστρέφουν παραβιάζοντας την ιερότητα της χώρας. Αφορμή του πολέμου ήταν η απαίτηση της Σπάρτης να αποδοθεί ελευθερία στις περιοικίδες πόλεις της Ηλείας. Οι Ηλείοι αντέδρασαν και οι Σπαρτιάτες υπό τον Άγη εισέβαλαν στη χώρα , αλλά ένας σεισμός που θεωρήθηκε κακός οιωνός τους ανάγκασε να αποχωρήσουν. Ο Άγης εισβάλλει για δεύτερη φορά τον ίδιο χρόνο στην Ηλεία. Η λεηλασία και η καταστροφή της χώρας τότε υπήρξε γενική , ο Άγης όμως δεν μπόρεσε ή δεν θέλησε να καταλάβει τη πρωτεύουσα.Διαβάστε περισσότερα “Η Αρχαία Ήλιδα (2)”
Το ξωκκλήσι της Αγίας Παρασκευής στον Αμπελώνα (Ρώμεσι) Ηλείας.
Στην Αθήνα , στο Ζάππειο , το 1957. Από αριστερά : Διονυσία Παπαδημακοπούλου , Βασίλης Νταρζάνος , Γιώργος Χρ. Παπαδημακόπουλος , Χρήστος Κ. Παπαδημακόπουλος , Δώρα Χρ. Παπαδημακοπούλου , Κώστας Χρ. Παπαδημακόπουλος , Κώστας Γ. Ζαχιώτης.
Στον Αμπελώνα (Ρώμεσι) , στο προαύλιο του δημοτικού σχολείου , στα τέλη της δεκαετίας του 1960. Από αριστερά : Γιάννης Χρ. Ζαχιώτης , Τάκης Νάνος , Γιώργος Δημόπουλος , Νίκος Παρασκευόπουλος , Κώστας Ζαχιώτης.
Στην Αθήνα , στα τέλη της δεκαετίας του 1930. Από αριστερά : Φίλιππος Κ. Ζαχιώτης , Θεοδώρα Κ. Ροζή , Θεόδωρος Γ. Ζαχιώτης , Ανδρέας Κ. Ζαχιώτης.
Άποψη του Κατακόλου.Η μαρίνα του Παλουκίου Αμαλιάδας. Δίπλα είναι η απέραντη αμμώδης παραλία και σε απόσταση αναπνοής η Κουρούτα.Ανδρίτσαινα : Άποψη της πλατείας με τα πλατάνια.
Για να δείτε την ανάρτηση για την Ανδρίτσαινα , πατήστε εδώ.
Αρχαιολογικό Μουσείο Ολυμπίας : Άγαλμα της Δομιτίας , συζύγου του αυτοκράτορα Δομιτιανού. Χρονολογείται στο τέλος του 1 ου έως τις αρχές του 2 ου αι. μ.χ.Αρχαιολογικό Μουσείο Ήλιδας : Αγγείο με γραπτή διακόσμηση , Ελληνιστικής εποχής.
Για να δείτε την ανάρτηση για την Αρχαία Ήλιδα , πατήστε εδώ.
Αρχαιολογικό Μουσείο Πύργου : Χάλκινη λαβή υδρίας , Λακωνικής προέλευσης. Βρέθηκε στη Νεράιδα Ηλείας και χρονολογείται στον 7 ο – 6 ο αι. π.χ.Ολυμπία , Μουσείο Ιστορίας των Ολυμπιακών Αγώνων της Αρχαιότητας : Μαρμάρινο άγαλμα άνδρα. Χρονολογείται στο 1 ο αι. π.χ. και προέρχεται από την Ολυμπία. Ανήκει στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ολυμπίας.Η λίμνη του φράγματος Πηνειού. Αριστερά φαίνεται το βουνό της Αχαϊας Σκόλλις , η “Ωλενία Πέτρα” κατά τον Όμηρο και δεξιά στο βάθος διακρίνεται ο Ερύμανθος.Ο Αλφειός ποταμός στο ύψος της Τρυπητής Ηλείας.
Η Αρχαία Ήλιδα ήταν κτισμένη ανάμεσα στην αριστερή όχθη του Πηνειού ποταμού και του λόφου που ονομαζόταν Παλιόπυργος ή Καλοσκοπή. Στα χρόνια της φραγκοκρατίας ονομαζόταν Beauvoir ή Belvedere και σήμερα Αγιάννης από το ομώνυμο ξωκκλήσι που βρίσκεται στη κορυφή του. Σε αυτό το λόφο βρισκόταν και η αρχαία ακρόπολη. Η πόλη εκτεινόταν στη θέση των σημερινών χωριών Αρχαία Ήλιδα , Αυγείο και Καλύβια , ενώ το σύνορό της προς Β αποτελούσε ο Πηνειός. Βρισκόταν ανάμεσα στην ορεινή Ηλεία (Ακρώρεια) και την παραλιακή πεδινή (Κοίλη Ήλιδα) , εκεί δηλαδή που αρχίζει η πεδιάδα η οποία φτάνει μέχρι τα παράλια του Ιονίου όπου βρίσκεται και το ασφαλές λιμάνι της Κυλλήνης. Ήταν πρωτεύουσα του κράτους των Ηλείων και διοργανώτρια πόλη των αρχαίων ολυμπιακών αγώνων για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο της χιλιετίας. Ο χώρος που εκτεινόταν η Αρχαία Ήλιδα κατοικείτο από τη παλαιολιθική εποχή μέχρι τον 7ο αι. μ.χ. οπότε η πόλη εγκαταλείπεται.Διαβάστε περισσότερα “Η Αρχαία Ήλιδα (1)”
Φωτογραφία (1) : Άποψη του Αμπελώνα (Ρώμεσι).Φωτογραφία (2) : Στον Αμπελώνα (Ρώμεσι) , στις αρχές της δεκαετίας του 1960. Αριστερά φαίνεται το νέο δημοτικό σχολείο , το οποίο εγκαινιάστηκε εκείνη τη περίοδο. Δεξιά , σε πρώτο πλάνο , φαίνεται η οικία του Νίκου Τσαπόγα και στο βάθος διακρίνεται η οικία του Αναγνωστόπουλου (Τσαντίλη). Εδώ βλέπουμε και τη κατάσταση των δρόμων του χωριού. Ο χαλικοστρωμένος αυτός δημόσιος δρόμος περνούσε από το κέντρο του χωριού και συνέδεε το Πύργο με το Ρώμεσι και το Μαλαπάσι. Η φωτογραφία αυτή έχει τραβηχτεί από το ύψος του δρόμου όπου βρισκόταν η οικία του Βασίλη Φωτεινόπουλου , ενώ σήμερα στην ίδια θέση βρίσκεται η οικία του Θανάση Κατσέτη. Το ποδήλατο που βλέπουμε εδώ ήταν του νεαρού τότε ερασιτέχνη φωτογράφου Βασίλη , από τον Άγιο Γεώργιο , και το έδινε σε όποιον ήθελε να φωτογραφηθεί. Ο Βασίλης επισκεπτόταν τακτικά το χωριό και πολλές από τις φωτογραφίες που δημοσιεύω , αυτός τις έχει τραβήξει. Δεν γνωρίζω όμως εάν τελικά έγινε και επαγγελματίας φωτογράφος , κάτι που το ήθελε πολύ και ο ίδιος. Η φωτογραφία (1) δείχνει πως είναι σήμερα ο δρόμος της φωτογραφίας (2). Και οι δύο έχουν τραβηχτεί από το ίδιο σημείο αλλά η φωτογραφία (1) δείχνει προς την αντίθετη κατεύθυνση του δρόμου. (Αυτή τη φωτογραφία τη δημοσιεύω για να δείξω το τοπίο και όχι τη φάτσα μου …..).
Σύναξη Ζαχιωταίων στο καφενείο του Γιώργη Ζαχιώτη στο Ρώμεσι , στις αρχές της δεκαετίας του 1970. Από αριστερά : Κική Ζαχιώτη , Τζίμης Ζαχιώτης , Κώστας Β. Ζαχιώτης , Νίκη Ζαχιώτη , η κυρία Σαρλή (φίλη της Νίκης) , Κώστας Γ. Ζαχιώτης , Γιώργης Θ. Ζαχιώτης , Χρήστος Ι. Ζαχιώτης.
Στην Αθήνα , στο Ζάππειο , στα τέλη της δεκαετίας του 1950. Από αριστερά : Κική Ζαχιώτη , Χρήστος Παπαδημακόπουλος (πατέρας της Κικής) , Κώστας Παπαδημακόπουλος (πατέρας του Χρήστου) , Διονυσία Παπαδημακοπούλου (σύζυγος του Χρήστου). Ο Κώστας Παπαδημακόπουλος παντρεύτηκε τη Θεοδώρα Κυριακοπούλου από το Ρώμεσι και απέκτησε τρία παιδιά , το Χρήστο , το Βασίλη και τη Παρασκευή. Μετά το θάνατο της Θεοδώρας παντρεύτηκε τη Μαρία Κελεσίδη , πρόσφυγα από τη Νικομήδεια της Μικράς Ασίας. Ο Κώστας Παπαδημακόπουλος γεννήθηκε στο Ρώμεσι το 1872 και απεβίωσε το 1976 , σε ηλικία 104 ετών.
Άποψη του Κατακόλου.Η μαρίνα του Κατακόλου.Αρχαιολογικό Μουσείο Ολυμπίας : Χάλκινη μορφή πτερωτής Γοργόνας με ουρά ψαριού και πόδια λιονταριού. Στη μέση ζώνεται με φίδια και φέρει στο κεφάλι κράνος με λοφίο. Ήταν τοποθετημένη σε ασπίδα και προέρχεται από εργαστήριο της Μεγάλης Ελλάδας. Χρονολογείται στο Β’ μισό του 6 ου αι. π.χ.Αρχαιολογικό Μουσείο Πύργου : Αμφορέας τετράωτος. Προέρχεται από το μυκηναϊκό νεκροταφείο της κοινότητας Κλαδέου του Δήμου Αρχαίας Ολυμπίας και χρονολογείται στο 12 ο -11 ο αι. π.χ.Ολυμπία , Μουσείο Ιστορίας των Ολυμπιακών Αγώνων της Αρχαιότητας : Μαρμάρινη κεφαλή αγάλματος , νικητή στους ολυμπιακούς αγώνες , πιθανόν στο παγκράτιο. Προέρχεται από την Ολυμπία και χρονολογείται γύρω στο 340 π.χ. Ανήκει στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Ολυμπίας.Αρχαιολογικό Μουσείο Ήλιδας : Η Περσεφόνη με δάδα και οινοχόη στα χέρια , σε τμήμα ερυθρόμορφης πελίκης. Χρονολογείται στο 450 – 425 π.χ.Άποψη της κεντρικής πλατείας του Πύργου.Άποψη του Κατακόλου.Η θαλαμηγός “Χριστίνα” του Αριστοτέλη Ωνάση στο λιμάνι του Κατακόλου “Γιάννης Λάτσης”.
Το Φιλιππείο είναι ένα κυκλικό οικοδόμημα στην Άλτη και ένα από τα ωραιότερα δείγματα της αρχαίας ελληνικής αρχιτεκτονικής. Βρίσκεται στα δυτικά του ναού της Ήρας και το έκτισε ο βασιλιάς της Μακεδονίας Φίλιππος Β’ , από τον οποίο πήρε το όνομά του και ήταν αφιερωμένο στο Δία. Το 338 π.χ. ο Φίλιππος Β’ νίκησε το στρατό Αθηναίων και Θηβαίων στη μάχη της Χαιρώνειας και άρχισε την ανέγερση του Φιλιππείου. Μετά το θάνατό του το 336 π.χ. το οικοδόμημα αποπερατώθηκε από το γιο του Μ. Αλέξανδρο. Το μνημείο δεν είχε μόνο αναθηματικό χαρακτήρα αλλά και λατρευτικό αφού χρησιμοποιήθηκε για τη λατρεία της βασιλικής οικογένειας των Μακεδόνων.Διαβάστε περισσότερα “Το Φιλιππείο της Αρχαίας Ολυμπίας”
Το ξωκκλήσι της Αγίας Παρασκευής στον Αμπελώνα (Ρώμεσι) Ηλείας.
