Μια ιστορία του 1823 για το χωριό Τζόγια Ηλείας

        Τον Ιούνιο του 1823, έγιναν εκτεταμένα επεισόδια στην περιοχή του Πύργου, γιατί οι κάτοικοι δεν αναγνώριζαν σαν ενοικιαστές των φόρων τον Χριστόδουλο Άχολο και τον Αλέξιο Μοσχούλα. Για να δείτε τη σχετική ανάρτηση πατήστε εδώ. Στις 8 Ιουλίου 1823, οι Νικήτας και Δημήτριος Δικαίοι απέστειλαν μια επιστολή από τον Πύργο προς τον έπαρχο της επαρχίας, με την οποία τον ενημέρωναν ότι έστειλαν μερικούς στρατιώτες στο χωριό Τζόγια προκειμένου να ειδοποιήσουν τον Αναγνώστη Αριανά, που ήταν ένας εκ των πρωταιτίων των επεισοδίων, να παρουσιαστεί στις αρμόδιες αρχές. Ενώ οι στρατιώτες κατευθύνονταν στον προορισμό τους , οι υιοί των Κρεστενιτών και τα αδέλφια του Αναστασίου Κωτούλα , συνοδευόμενοι από μερικούς χωρικούς , τους πυροβόλησαν και τους έφεραν πυροβολώντας μέχρι μέσα στον Πύργο. Δύο από τους στρατιώτες τραυματίστηκαν αλλά δεν απάντησαν στους πυροβολισμούς υπακούοντας στις διαταγές που τους είχαν δοθεί. Οι Δικαίοι ενημέρωναν τον έπαρχο Πύργου ότι την επόμενη ημέρα θα εκτελούσαν τις διαταγές της διοίκησης και του ζητούσαν εάν ήταν και αυτός σύμφωνος, να ετοιμαστεί για να δράσουν όλοι μαζί, ενώ σε διαφορετική περίπτωση να τους ειδοποιήσει για την απόφασή του. Στα αρχεία της ελληνικής παλιγγενεσίας της βουλής βρήκαμε την εν λόγω επιστολή και είναι η παρακάτω :  Διαβάστε περισσότερα “Μια ιστορία του 1823 για το χωριό Τζόγια Ηλείας”

Ερείπια αρχαίων πόλεων κοντά στη Βαρβάσαινα και στο Λαμπέτι

foto-1
Δορυφορική φωτογραφία της Βαρβάσαινας , του Λαμπετίου και της ευρύτερης περιοχής.

        Ο Γεώργιος Παπανδρέου , στο βιβλίο του «η Ηλεία δια μέσου των αιώνων» που κυκλοφόρησε το 1924, αναφέρει ότι στη κορυφή του βουνού που βρίσκεται στα ΒΔ της Βαρβάσαινας και στα ΒΑ του Κολιρίου υπάρχουν ερείπια χριστιανικού ναΐσκου του Προφήτη Ηλία και ολόκληρο το βουνό καλείται «Άγιος Ηλίας». Πλησίον του ναΐσκου υπάρχουν θεμέλια αρχαίου οικοδομήματος , ίσως ναού , που εκτείνεται από την ανατολή προς τη δύση, μήκους 8 μέτρων και πλάτους 5, ενώ τριγύρω υπάρχουν πολλά συντρίμματα κεραμικών και άλλα σημεία αρχαίας πόλης. Στο χαμηλότερο βουνό που βρίσκεται προς τα ΒΑ του Αγίου Ηλία βρίσκονται ερείπια του ναού των Αγίων Θεοδώρων , βυζαντινού ρυθμού, του οποίου διακρίνονται τα τρία κλίτη (δεξιό, μεσαίο και αριστερό) , οι τοίχοι σε ύψος μέχρι τριών μέτρων και άλλα. Σε άλλο χαμηλότερο βουνό που βρίσκεται στα ΝΑ του προηγουμένου, στη νότια πλευρά του και σε απόσταση 4 περίπου χιλιομέτρων βόρεια της Βαρβάσαινας ,στον αγρό του Π Βρουλιά , βρέθηκαν ίχνη δεξαμενής και τριγύρω λαξευμένοι οικοδομικοί λίθοι και συντρίμματα κεραμικών. Στη θέση δε «Μάρμαρα» , βρέθηκε άγαλμα λιονταριού που κατασπαράσσει κριό, κατασκευασμένο από πωρόλιθο και βρίσκεται σήμερα στο Αρχαιολογικό Μουσείο Πύργου. Για να δείτε φωτογραφίες του αγάλματος πατήστε Φωτογραφίες από την Ηλεία (27). Οι χωρικοί θυμούνται ότι στο ίδιο μέρος υπήρχε παλαιότερα και ενεπίγραφη πλάκα. Φαίνεται και από αυτό το εύρημα αλλά και από τους διασκορπισμένους λαξευτούς λίθους, ότι εδώ ήταν πόλη με φυσική ακρόπολη τη κορυφή του Αγίου Ηλία , στη βόρεια κατωφέρεια του οποίου , προς την Κρεμαστή , υπάρχει πηγή με άφθονο νερό που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την ύδρευση της τότε πόλης. Διαβάστε περισσότερα “Ερείπια αρχαίων πόλεων κοντά στη Βαρβάσαινα και στο Λαμπέτι”

Οι Αρχαίοι Λετρίνοι

foto-1
Δορυφορική φωτογραφία του χωριού Αγίου Ιωάννη , του Δήμου Πύργου και της ευρύτερης περιοχής.

        Μέχρι σήμερα έχουμε κάνει αναρτήσεις για δύο από τις οκτώ αρχαίες πόλεις της Πισάτιδας, τη Φειά και τη Σαλμώνη. Οι Λετρίνοι ήσαν επίσης μία από τις πόλεις της Πισάτιδας και βρισκόταν σε απόσταση 120 σταδίων από την Ολυμπία και 180 από την Ήλιδα. Σύμφωνα με τη παράδοση τη πόλη ίδρυσε ο Λετρέας , ο γιός του Πέλοπα και της Ιπποδάμειας. Ο Παυσανίας (110 – 180 μ.χ.) αναφέρει : ″Αν θελήσεις να πας στην Ήλιδα από τη πεδιάδα , θα πρέπει να διανύσεις εκατόν είκοσι στάδια μέχρι τους Λετρίνους και εκατόν ογδόντα από τους Λετρίνους μέχρι την Ήλιδα. Οι Λετρίνοι αρχικά αποικίστηκαν από τον Λετρέα τον γιο του Πέλοπα , αλλά στην εποχή μου ό,τι είχε απομείνει ήταν μερικά κτίσματα και ένα άγαλμα της Αλφειαίας Άρτεμης μέσα στο ναό″. Ο Παυσανίας επισκέφτηκε τη περιοχή το 173 μ.χ. Τα 120 στάδια που αναφέρονται παραπάνω αντιστοιχούν με 23072 μ. και τα 180 με 34608 μ. Διαβάστε περισσότερα “Οι Αρχαίοι Λετρίνοι”

Ο πύργιος αγωνιστής του 1821, στρατηγός Πέτρος Μήτσου

       Ο πύργιος αγωνιστής Πέτρος Μήτσου αναγκάστηκε προεπαναστατικά, κάτω από τη πίεση των Λαλαίων Τουρκαλβανών, να μεταβεί στη Ζάκυνθο και να καταταγεί στον Αγγλικό στρατό όπου υπηρετούσε και ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης. Ο πολεμιστής αυτός, με τον αδελφό του Γεώργιο, ηγείτο σώματος γενναίων πυργίων πολεμιστών και έλαβε μέρος σε όλες τις μάχες της Ηλείας, αλλά και στη πολιορκία της Πάτρας και στη πρώτη πολιορκία του Μεσολογγίου. Προεπαναστατικά μαζί με τον Κολοκοτρώνη και άλλους πύργιους πολεμιστές κλείστηκε στο πύργο του Αλή Φαρμάκη στο Μοναστηράκι Γορτυνίας τον οποίο πολιορκούσε ο Βελή Πασάς της Τρίπολης. Διαβάστε περισσότερα “Ο πύργιος αγωνιστής του 1821, στρατηγός Πέτρος Μήτσου”

Ο στρατηγός Αποστόλης Κολοκοτρώνης στον Πύργο Ηλείας το 1824

       Στις 18 Οκτωβρίου 1824, στη συνέλευση του βουλευτικού προεδρεύοντος του Πανούτσου Νοταρά, ανεγνώσθησαν δύο αναφορές, μία των προκρίτων του Πύργου και μία του παραστάτη της επαρχίας Λυκούργου Κρεστενίτη. Σε αυτές αναφέρεται ότι ο Αποστόλης Κολοκοτρώνης κατακρατεί παράνομα έναν επαρχιακό πύργο στον οποίο κατοικεί κατά παράβαση των επιταγών της διοίκησης η οποία τον διόρισε για να υπηρετεί στο στρατόπεδο της Γαστούνης και όχι στη πόλη του Πύργου. Το Βουλευτικό Σώμα απεφάσισε να αποστείλει προβούλευμα στο Εκτελεστικό προκειμένου αυτό να διατάξει τον Αποστόλη Κολοκοτρώνη να φύγει από την επαρχία του Πύργου και να παραδώσει τον πύργο στον εκεί έπαρχο για να κατοικήσει. Διαβάστε περισσότερα “Ο στρατηγός Αποστόλης Κολοκοτρώνης στον Πύργο Ηλείας το 1824”

Δύο ντοκουμέντα του 1823 από τον Πύργο Ηλείας

       Τον Ιούνιο του 1823, ο πύργιος Δημήτριος Άχολος απέστειλε μία αναφορά στο Υπουργείο των Εσωτερικών με την οποία ανέφερε ότι άτομα των οικογενειών Κρεστενίτη και Κωτούλα αλλά και οι Πέτρος Μήτσου και Αναστάσιος Λιάπης , λεηλάτησαν τη περιουσία του , δολοφόνησαν τον πατέρα του και κρατούσαν ομήρους τον αδελφό του και άλλα μέλη της οικογενείας του. Ζητούσε από το υπουργείο να μεριμνήσει ώστε να σταλεί αστυνομική δύναμη προκειμένου να ελευθερώσει τους συγγενείς του που κινδύνευε η ζωή τους από τους ανωτέρω αναφερόμενους. Στα αρχεία της ελληνικής παλιγγενεσίας της Βουλής βρήκαμε την αναφορά του Δημητρίου Αχόλου την οποία δημοσιεύουμε. Διαβάστε περισσότερα “Δύο ντοκουμέντα του 1823 από τον Πύργο Ηλείας”

Η Πύλος του Νέστορα

foto-a
Δορυφορική φωτογραφία του Κακόβατου Ηλείας και της ευρύτερης περιοχής

       Στην αρχαιότητα υπήρχαν τρεις πόλεις στην Πελοπόννησο με το όνομα Πύλος, η ηλειακή, η τριφυλιακή και η μεσσηνιακή. Οι Μεσσήνιοι και οι Τριφύλιοι αλλά και οι Ηλείοι έλεγαν ο καθένας για τη δική του Πύλο ότι ήταν η ομηρική πατρίδα του Νέστορα. Το  θέμα της ταύτισης της ομηρικής Πύλου υπήρχε από τον 5ο αιώνα π.χ. Επειδή ο Νέστωρ αναφέρεται ως Γερήνιος, οι Ηλείοι έδειχναν Γέρηνο τόπο και Γερήνιο ποταμό πλησίον της δικής τους Πύλου, οι Τριφύλιοι τον ποταμό Άμαθο διότι η πόλη ονομαζόταν ″ημαθόεις Πύλος″ δηλαδή αμμώδης και οι Μεσσσήνιοι μία πόλη Γέρηνα κοντά στη δική τους Πύλο. Η ηλειακή Πύλος δεν έχει τίποτα κοινό με την Πύλο του Νέστορα. Ο Στράβων αλλά και πολλοί αρχαιολόγοι υποστηρίζουν ότι η τριφυλιακή Πύλος ήταν η πατρίδα του Νέστορα. Ο Όμηρος στην ιλιάδα  αναφέρει : ″Εκείνοι που ζούσαν στην Πύλο και στην όμορφη Αρήνη και στο Θρύο , το πέρασμα του Αλφειού και στο καλοχτισμένο Αίπυ και αυτοί που κατοικούσαν στον Κυπαρισσούντα και στην Αμφιγένεια και στην Πτελεό και στο Έλος και στο Δώριο …………….. Σ’ αυτούς αρχηγός ήταν ο αρματομάχος ο Νέστορας από τη Γερήνια και μαζί μ’ αυτόν ακολουθούσαν ενενήντα βαθειά καράβια″.   Διαβάστε περισσότερα “Η Πύλος του Νέστορα”

Επτανήσιοι αγωνιστές στην πολιορκία του Λάλα το 1821 (2)

      Στις 14 Μαΐου 1823, ο Διονύσιος Σεμπρικός απέστειλε από την Τρίπολη μία αίτηση προς την Υπέρτατη Διοίκηση της Ελλάδας με την οποία ζητούσε ηθική ανταμοιβή για τις υπηρεσίες που πρόσφερε στο έθνος. Ο Ζακυνθινός αυτός αγωνιστής, επικεφαλής Ζακυνθινών εθελοντών, έλαβε μέρος στην πολιορκία του Λάλα τον Ιούνιο του 1821 και μάλιστα τραυματίστηκε σοβαρά στις μάχες που διεξήχθησαν εκεί. Αναφέρει τις διώξεις που υπέστη από τους Άγγλους, γιατί είναι γνωστό ότι οι επτανήσιοι για τη συμμετοχή τους στις μάχες του Λάλα αλλά και στις μάχες που διεξήχθησαν σε άλλες περιοχές, διώχθηκαν από την Αγγλική διοίκηση των Ιονίων Νήσων με συλλήψεις, φυλακίσεις και δημεύσεις περιουσιών. Στον Διονύσιο Σεμπρικό εδόθη η επαρχία της Κάσου, αλλά στην αίτησή του εκφράζει το παράπονό του διότι άλλοι με κατώτερες εκδουλεύσεις έλαβαν καλύτερες επαρχίες. Κατωτέρω δημοσιεύουμε την αίτηση που βρήκαμε στα αρχεία της ελληνικής παλιγγενεσίας της Βουλής. Διαβάστε περισσότερα “Επτανήσιοι αγωνιστές στην πολιορκία του Λάλα το 1821 (2)”

Επτανήσιοι αγωνιστές στην πολιορκία του Λάλα το 1821 (1)

         Στις 16 Ιουνίου 1821, οι αρχιστράτηγοι της πολιορκίας του Λάλα, Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης, Δημητράκης Πλαπούτας, Γεώργιος Σισίνης και Παναγιώτης Φωτήλας, ευρισκόμενοι στη Δίβρη, υπέγραψαν μία βεβαίωση με την οποίαν βεβαίωναν ότι ο καπετάν Ευάγγελος Πανάς από την Κεφαλονιά έλαβε μέρος στις μάχες που διεξήχθηκαν εναντίον των Λαλαίων εχθρών δείχνοντας ανδρεία και φρόνηση. Αυτός είχε μαζί του δύο κανόνια και εκατόν τριάντα έμπειρους Κεφαλλονίτες πολεμιστές τους οποίους συγκέντρωσε στη περιοχή του Λάλα με δικά του έξοδα. Στην πρώτη μάχη και στη δεύτερη ένας μόνον στρατιώτης του θανατώθηκε και ένας τραυματίστηκε στην τρίτη όμως, πέντε θανατώθηκαν και δώδεκα τραυματίστηκαν μεταξύ των οποίων και ο ίδιος. Διαβάστε περισσότερα “Επτανήσιοι αγωνιστές στην πολιορκία του Λάλα το 1821 (1)”

Οι Φράγκοι στην Ηλεία (1)

         Το 1204 με την τέταρτη σταυροφορία, Φράγκοι τυχοδιώκτες σταυροφόροι, με πρόσχημα την ελευθέρωση των Αγίων Τόπων από τους Τούρκους , κατέλαβαν την Κωνσταντινούπολη, εγκατέστησαν αυτοκράτορα τον Βαλδουίνο της Φλάνδρας, βεβήλωσαν ναούς και τα ιερά της ορθοδοξίας, άρπαξαν ότι πολύτιμο κειμήλιο βρήκαν και το απέστειλαν στη Δύση. Ένας από αυτούς τους σταυροφόρους ήταν και ο Γοδοφρείδος Βιλλεαρδουίνος ο οποίος ξεκίνησε από την Καμπανία της Γαλλίας και όταν βρισκόταν στη Παλαιστίνη έμαθε από άλλους σταυροφόρους για το πλιάτσικο που γινόταν στη Πόλη και εγκατέλειψε τα θρησκευτικά του καθήκοντα προκειμένου να λάβει και αυτός μέρος στη λεηλασία. Επιβιβάστηκε λοιπόν σε ένα καράβι για την Κωνσταντινούπολη αλλά τα στοιχεία της φύσης αντί για τον προορισμό του τον έφεραν στη Μεθώνη. Διαβάστε περισσότερα “Οι Φράγκοι στην Ηλεία (1)”